اندیشه

چند عامل در ثبات عقیدتی جوان مسلمان معاصر

نویسنده: 
محمد خان

ایمان آن‌گاه ارزش دارد که با فهم عمیق عقلی و اطمینان قلبی حاصل شود و از شک به یقین برسد. ابراهیم(ع) کسی که خداوند به او ملکوت آسمان و زمین را نشان داده بود و با جبرئیل در ارتباط بود و خلیل الهی امّا در مورد دنیای پس از مرگ از خداوند می‌پرسد و دلیل می‌خواهد چون هنوز برایش واضح نشده است. خداوند از او می‌پرسد آیا به من ایمان نداری؟ ابراهیم کماکان به دنبال اقناع عقلی است و می‌گوید: می‌خواهم قلبم مطمئن  شود. پروردگار نقش دیکتاتور را بازی نمی‌کند

خاورمیانه و نیاز جدّی به عقل خودبنیاد

نویسنده: 
خالد شیخی- سقز

یکی از مهمّ‌ترین راه‌ها برای رهایی یک جامعه از شرّ حیات نامدنی، تولید و تربیتِ انسان خودبنیاد است. موتورِ محرّکه‌ی تصمیمات، اعمال و رفتار انسان خودبنیاد، عقل خودبنیاد اوست. عقل خودبنیاد ریشه در فعّالیّتهای فکری فرد و تلاش مطالعاتی وی دارد. به بیان دیگر بذرِ عقلِ خودبنیاد از راه مطالعه‌ی مُستمر و روشمند فاعل شناسا کشف و شکوفا می‌شود. عقل خودبنیاد بسان درختی می‌ماند که توسّط خود فرد، کاشته می‌شود، آبیاری و مراقبت می‌شود، برگ و بار می‌گیرد و معنا می‌یابد.

دین به مثابه‌ی یک تهدید

نویسنده: 
عبدالجبار رفاعی

بسیاری از متدیّنان درد و دغدغه‌ی دین ندارند و متأسّفانه نیازهای اساسی خود که دین از عهده‌ی آن بر می‌آید را به دین عرضه نمی‌کنند، بلکه در تلاشند تا روش‌های مختلف دین‌ورزی و شکل‌دهی به افکار و توصیفهای گوناگون خود از وقایع را بر دین تحمیل کنند؛ به‌گونه‌ای که همخوانی تامّ و تمامی با روحیات شخصی، محیط زندگی و فرهنگی که با آن خو گرفته‌اند دارد و آن استنباطها، امیال و آرزو اندیشی‌های خود را که در اغلب موارد دین با آنها بیگانه است

آیا پدیده‌ای بنام دین‌گریزی در جوانان وجود دارد؟

مردم و جوانان از دین‌گریزان نیستند، از وضعیت موجود نگران و گریزانند. ببینید آنچه كه وجود دارد فرار از دین نیست،‌ فرار از وضعیّت موجود است باید وضعیّت موجود را موشكافی كرد. امروزه در جامعه‌ی ما بسیاری از مسائل به اشكال گوناگون و در رنگ و لباس‌های مختلف منتشر می‌گردد و چون تابلوی دین بر پیشانی آنهاست، مردم همه را به اسم دین می‌نگرند.

خدایی‏ که واژگون شد!

نویسنده: 
خانم احسان فقيه

هنگامی‏که این تصویر را در کشوری پیشرفته و متمدن (ژاپن) می‌‏بینی؛ به درستی پی خواهی برد که رسیدن به الله متعال با قلب و دل ممکن است نه با عقل و خردِ تنها؛ زیرا اگر رسیدن به او تعالی به مجرّد هوشمندی و عقل محض ممکن می‌‏بود، می‏‌بایست انسان‏های هوشیار و خردمندی بسان انشتاین، استیون هاوکینگ، نیوتن، ادیسون، بیل گیتس و هزاران انسان خردمند روی زمین، از راه عقل محض، به خدا می‌‏رسیدند.

مفهوم‌شناسی استقلال تشکیلاتیِ سازمان‌های مردم‌نهاد و بررسی ابعاد آن

نویسنده: 
متین لطفی

امروزه سازمان‌هاي مردم‌نهاد به منزله‌ی شاخه‌اي از «بخش سوم» در کنار بخش دولتي و خصوصي، سَر برافراشته‌اند. «بخش سوم» اصطلاحي است که با بخش «خصوصي» و «دولتي» تفاوت داشته و داراي ماهيتي «داوطلبانه» است. این سازمان‌ها که به صورت غيرانتفاعي ايجاد شده‌اند و به ارائه‌ی خدمات فرهنگی-اجتماعی می‌پردازند و مي‌کوشند تا در جامعه، عناصر سرمایه‌های اجتماعی نظیر اعتماد، مشارکت، همیاری، انسجام و... را بازسازی کرده و نوعي هم‌افزايي و اتفاق و اتحاد در جامعه ايجاد کنند.

دگرپذیری در اسلام

نویسنده: 
مارمادوک پیکثال

مرکز دعوت و تبلیغ اسلامی بریتانیا ۲۰۰۲

یکی از مهم‌ترین موضوعات در اسلام مسأله «دگرپذیری»* است. نمی‌توان کسی را به زور وادار کرد تا دینش را تغییر دهد. در سراسر تاریخ اسلامی نه تنها در برابر مسلمانانی که دیدگاههای متفاوت داشتند، بلکه در برابر غیر مسلمانان هم دگرپذیری روا داشته می‌شد. امّا امروز متأسفانه بسیاری از مسلمانان روح واقعی اسلام را به فراموشی سپرده‌اند. امروز مسلمانان نه با غیر مسلمانان تحت سلطه‌ی خویش و نه با مسلمانانی که دیدگاههای مخالف دارند دگرپذیری را روا نمی‌دارند.

حقوق بشر و قرآن در جهانی متغیر

حاج حمد، نویسنده و اندیشمندی سودانی است که در «مرکز جهانی اندیشه‌‌‌‌ی اسلامی» در واشنگتن به عنوان مشاور علمی به کار اشتغال داشته است. به سال ١٩٨٢م در ابوظبی «مرکز توسعه‌‌‌‌ی فرهنگی» را تأسیس کرد و با همکاری تعدادی از ناشران لبنانی در برپایی نخستین نمایشگاه‌‌‌‌های معاصر کتاب‌‌‌‌های عربی نقش به‌‌‌‌سزایی داشت. در کشور قبرس انتشارات «دار الدینونة» را بنیان گذاشت تا دانشنامه‌‌‌‌ی منهجی ـ معرفتی قرآن را آماده کند. هم‌‌‌‌چنین مجله‌‌‌‌ی «الاتجاه» را در آن‌‌‌‌جا برای پخش در سطح مناطق عربی و کشورهای مجاور راه‌اندازی کرد که به امور فکری و استراتژیک اختصاص داشت.

تا خوار نگردیم!

نویسنده: 
عبدالرحمن عزام

انسان، آفریده‌ی مطلوب خدا است، او را آفرید تا معیار شرافت و عزت بوده و در نهاد او پدیده‌ی ارزنده‌ی کرامت را به ودیعت نهاد؛ «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ / ما آدميزادگان را (با اعطاء عقل، اراده، اختيار، نيروی پندار و گفتار و نوشتار، قامت راست، و...) گرامي داشته‌ايم» [اسراء:٧٠]. و تاج افتخار آفرین خلافت «إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً / من در زمين جانشينی بيافرينم (تا به آبادانی زمين بپردازد و آن زيبانگاری و نوآوری را كه برای زمين معيّن داشته‌ام

اصلاحگری و اصالت فرهنگ از نگاه مرحوم علاّمه احمد مفتی‌زاده

متن‌ شعر:

ھە‌وڵت ئەگەر بە ڕاسە لە بۆ مەردمە نە خۆت

ھەوڵت نەبێ کە قافڵە خۆشێ بگاتە جێ

ھە رتا کە مللەتێ لە گ بارێکە‌وە نە‌گا

ھەرچێکی دەس کەوێ وەک ئەبینی لە کیس ئەچێ

خۆشە نەجاتی مللەتی مەزڵوم بەڵام ئەگه‌ر

مایەی حکومەتت پەلەیە، بێ نە‌تیجەیە

دوشمن لە ڕاس‌و چەپ، دەس‌و پا و ھاودەسی فرەس

خاس بی لە پات ئە‌خات‌و خراو بی ئەوا ھەیە

( دیاریێ بۆ یاران؛ دیوانی شێعری کاکە ئەحمەدی موفتی زاده، شعر شماره ١٥٢، په‌له مه‌که، دفتر سوّم، ص ١٢٨)

همزمانی محتوا