اندیشه

اصلاحگری و اصالت فرهنگ از نگاه مرحوم علاّمه احمد مفتی‌زاده

متن‌ شعر:

ھە‌وڵت ئەگەر بە ڕاسە لە بۆ مەردمە نە خۆت

ھەوڵت نەبێ کە قافڵە خۆشێ بگاتە جێ

ھە رتا کە مللەتێ لە گ بارێکە‌وە نە‌گا

ھەرچێکی دەس کەوێ وەک ئەبینی لە کیس ئەچێ

خۆشە نەجاتی مللەتی مەزڵوم بەڵام ئەگه‌ر

مایەی حکومەتت پەلەیە، بێ نە‌تیجەیە

دوشمن لە ڕاس‌و چەپ، دەس‌و پا و ھاودەسی فرەس

خاس بی لە پات ئە‌خات‌و خراو بی ئەوا ھەیە

( دیاریێ بۆ یاران؛ دیوانی شێعری کاکە ئەحمەدی موفتی زاده، شعر شماره ١٥٢، په‌له مه‌که، دفتر سوّم، ص ١٢٨)

گستره‌ی شریعت

پرسش: شریعت چگونه می‌تواند برای هر زمان و مکان مناسب باشد؟ در حالی که شریعت عبارت است از نصوص محدودی که چیزی بر آن افزوده نمی‌شود. حال با این نصوص محدود چگونه می‌تواند پاسخگوی حوادث بی‌شمار جدید باشد؟ این پرسش در ذهن بسیاری منتسبینی که به روح و خصوصیات شریعت اعتقاد راسخی ندارند دور می‌زند. شماری از افراد شکاک و دشمنان شریعت نیز به این نوع پرسش‌ها دامن می‌زنند. فقهای شریعت و امنای امت از قدیم به این پرسش پاسخ داده‌اند

ستم‌های فکری

نویسنده: 
دکتر سعد الکبیسی
ترجمه: 
احمد عباسی
به باور من از میان دانشمندان و متفکرین گذشته هیچ کس به اندازە ابن تیمیه ـ رحمه الله ـ و در عصر کنونی نیز کسی همچون سید قطب ـ رحمه الله ـ مورد ظلم و ستم قرار نگرفته‌اند، زیرا هر دوی این بزرگواران از سوی سه گروه مورد ستم قرار گرفته‌اند:

فساد در «بر» و «بحر»(برداشتی زیست‌محیطی از آیه‌ی ٤١ سوره‌ی روم)

نویسنده: 
دکتر مصطفی مرادی

«و ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ»

به سبب آنچه دستهاى مردم فراهم آورده فساد در خشكى و دريا نمودار شده است تا [سزاى] بعضى از آنچه را كه كرده‏‌اند به آنان بچشاند باشد كه بازگردند (روم: ۴۱)

مدّت‌ها ذهنم درگیر نکاتی بود که در آیه‌ی ٤١ سوره‌ی مبارکه‌ی روم بیان شده است.

برداشتی علمی از آیات ٦٨ و ٦٩ سوره‌ی مباركه‌ی نحل(زنبور عسل)

مقدّمه 

گرچه قرآن کریم كتاب علوم زیستی و دانش فنّی نیست و آیات آن بیشتر جهت اثبات قدرت و حکمت خالق متعال است، ولی در اشاره به تعدادی از پدیده‌ها و مخلوقات، چنان راز و رمز علمی نهفته است كه ذهن و قلب انسان را متحیّر كرده و او را به كنكاش واداشته و از همین طریق راه هدایت و رستگاری او را نشان می‌دهد.

یكی از سوره‌های قرآن كه بیشترین حجم آن به بیان آیات خداوند در طبیعت و مخلوقات او اختصاص یافته است سوره‌ی ‹‹نحل›› یا زنبور عسل است.

کلامی از جنس طلا (سخنانی ناب در باب خاستگاههای اختلاف رأی، پیامدها و نحوه‌ی تعامل با آن)

پیشگفتار مترجم:

 بر همگان روشن و مبرهن است که آدمی در وادی حیات دنیا مسٶولیت سترگ و ارزشمند جانشینی خداوند متعال را بر دوش دارد، یعنی خدای علیم حکیم پاره‌ای از کارهای خویش را به آدمیان واگذار نموده تا در پرتو تعالیم رهایی‌بخش خود به دو امر مهم و خطیر «تزکیه» ـ یا آبادانی درون ـ و «تعمیر ارض» ـ یا آبادانی بیرون ـ بپردازند.

بدون شک تحقّق این مهم نیازمند وجود استعداد و ظرفیتهای متعدّد و متفاوت است

اتخاذ مواضع درست مولود شناخت واقع

نویسنده: 
دکتر سعد الکبیسی
ترجمه: 
احمد عباسی
 سخن مترجم:
بدون تردید هیچ کار و تلاشی ـ اعم از بزرگ و کوچک و ارزشمند و کم اهمیت ـ بدون اخذ تمهیدات شایسته و اتخاذ اسباب لازم و مناسب یا اصلاً تحقق نمی‌یابد و یا نتایج چندان مطلوب و رضایت بخشی به دنبال نخواهد داشت.

اخلاق بر دین مقدَّم است؟

مدّعیان تقدم اخلاق بر دین، معتقدند که پیش از دین نیز، مفهوم خوب و بد، درست و نادرست معلوم بوده است و حسن و قبح یک امر ذاتی و عقلی است. به عکس جریان اوّل قائلان به تقدّم دین بر اخلاق بر این باورند که خوب و بد، حسن و قبح و کلاً اخلاق/ارزش‌ها/اعتباریات شرعی و نقلی هستند

مروری گذرا بر میراث فکری طه جابر علوانی و بازسازی امّت با قرآن

چهارم مارس نخستین سالروز وفات عالم و فقیه بزرگ دکتر طاها جابر علوانی است؛ وی یک سال پیش در چنین روزی پس از آن که عمری نزدیک به هشتاد سال را در خدمت به اسلام و مسلمانان سپری کرد از دیار فانی رخت بربست. دکتر علوانی در شهر فلوجه‌ در عراق به دنیا آمد؛ در کودکی با قرآن کریم مأنوس شد و آموزه‌های اسلامی را فرا گرفت و روز به روز رابطه‌اش را با قرآن کتاب هدایت و سرچشمه‌ی حکمت و دانش مستحکم‌تر کرد. از همان آغاز سؤالاتی ذهن وی را به خود مشغول می‌کرد: چرا مسلمانان از کتاب الهی دورند؟ این جدایی از چه وقت و چگونه آغاز شد؟ چرا مسلمانان به چنین روزی دچار شده‌اند؟

نقش امّت در رابطه‌ی بین کتاب و حاکم

پیش از پرداختن به شرح و تفصیل قضیّه ضروری می‌دانم که یک حقیقت را مورد تأکید قرار دهم و آن این که در حال حاضر هیچ‌کس بر روی این کره‌ی خاکی معصوم نیست و این ضرورتاً همه‌ی مسلمانان را در بر می‌گیرد. بر این اساس هیچ شخصیت واقعی یا مجازی یافت نمی‌شود که تصوّر حقیقی و مطلق از آخرین رسالت آسمانی را در انحصار خود داشته باشد. بنابراین توجّه  به سه نکته ضروری است:

الف: قرآن کریم بین همه‌ی مسلمانان مشترک است و هیچ گروهی به هیچ وجه نمی‌تواند ادّعا کند

همزمانی محتوا