اندیشه

راشد غنّوشی، دین و سیاست

نویسنده: 
عدنان فلاحی

راشد غنّوشی، پیشینه و بیشینه‌ای دارد که بیش و پیش از بسیاری دیگر، به او اجازه و صلاحیت سخن گفتن درباره‌ی سیاست و امر سیاسی و خاصه نسبت آن با اسلام را می‌دهد. او در برخی از مهم‌ترین تشکیلات و سازمان‌های سیاسی ملی و فراملی صاحب جایگاه و مناصب عالی است: رهبر حزب النهضة (بزرگ‌ترین و مهم‌ترین جنبش اسلامگرای تونس و شمال آفریقا، و یکی از مؤثرترین جنبش‌های سیاسی تونس) ، دستیار دبیرکل اتحادیه‌ی جهانی علمای مسلمین (اتحادیه‌ای متشکل از ده‌ها هزار نفر از علما و کنشگران مسلمانِ اقصی نقاط جهان اسلام اعم از شیعه، سنی، صوفی، اِباضی، سلفی و...)

مفهوم عدالت در گرایش اصلاح‌طلب نوین عربی

اشاره: سعید بنسعید العلوی به سال ۱۹۴۶م در شهر مکناس ‌زاده شد و در ۱۹۷۸م از دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه محمد الخامس رباط کار‌شناسی ارشد گرفت. هم‌چنین در سال ۱۹۸۷م از همین دانشگاه توانست مدرک دکترای خویش در رشته‌ی فلسفه را دریافت کند. وی در دانشکده‌ی ادبیات از سال ۱۹۸۷م به تدریس اشتغال دارد. وی در مراحل گوناگونی در دانشگاه محمد الخامس به عنوان سرپرست، رئیس دانشکده و رئیس دانشگاه برگزیده شده است. سعید بنسعید در سی سال گذشته در مرکز پژوهش‌های اندلس و گفت‌وگوی تمدن‌ها در سمت دبیرکل و معاون به خدمت اشتغال داشته است.

خداوند آدم را از حوا آفرید

گردآورنده: 
محمد خان

استاد شهید سید قطب می‌فرماید: آنچه بیشتر در محافل دینی، در زمان ظهور اسلام انتشار یافته بود مطلبی است که در سفر تکوین در فصل دوم(در کتاب مقدس) آمده آنجا که می‌گوید:

خداوند آدم را خلق کرد و از دنده‌ی چپ او که خواب بود حوا را به وجود آورد. با وجود آنکه چیزی از این مطلب در نصوص قرآن و سنت وارد نشده، بیشتر مفسران «نَفْسٍ واحِدَةٍ» را در این آیه و غیر آن، حضرت آدم پنداشته‌اند و حوا را خلق شده از دنده‌ی چپ او انگاشته‌اند. در حالی که برخی مفسّران قدیم و جدید این فهم را لزوماً صحیح ندانسته و بلکه با توجّه به سیاق آیه، فهم دیگری را سزاوارتر دانسته‌اند. برخی از مفسّران جدید روایات حامل این معنی را ضعیف شمرده‌اند

سیاست قرآن کریم در قانونگذاری و تشریع احکام

نویسنده: 
محمد مصطفی شلبی

سیاست قرآن کریم در قانونگذاری و تشریع احکام، سیاستی بی نظیر ونمونه است. شارع حکیم احکام و دستورات اسلامی را یکباره و پشت سر هم نازل نکرد. مي‌توان گفت اکثر احکام را با ذکر علت و سبب تشریع بیان نمود. اما بیان علت و مقصد تشریع را در قالب اصطلاحات امروزی علماء ذکر ننمود. بلكه مي‌بينيم گاه گاهی بعد از آیاتی که در باره خلقت جهان صحبت می‌کند، صحبت از تشریع احکام می شود بدون اینکه اندک تفاوتی احساس شود که سیاق کلام تغییر کرده باشد.

حتی در بیان مقاصد و علت تشریع احکام، شیوه یکنواختی را در پیش نمی‌گیرد تا سبب ملالت و دل زدگی شود؛

بررسی فقهی ولایت قضاوت زن در اسلام-پاره‌ی دوّم و پایانی

نویسنده: 
دکتر مختار ويسی

همچنین، پیامبر – صلّی الله و علیه وسلّم- می‌فرماید: « النِّسَاءُ شَقَائِقُ الرِّجَالِ »[٢٠]. بیان حدیث عام است، و بین قضاوت و سایر امور فرق و تفاوتی نگذاشته است. ابن قیم می‌گوید:  این حدیث دلالت بر آن دارد آنچه که در فطرت آنان معلوم و ثابت است، این است که حکم دو همتا و دو هم نظیر یک حکم است، خواه علت این حکم مربوط به قدرت و توانایی، و وقار و شخصیت باشد و یا متعلق به احکام شریعت باشد و یا هر دو، به هر صورت دلیل بر مساوی بودن دو همتا و دو هم نظیر است

بررسی فقهی ولایت قضاوت زن در اسلام-پاره‌ی نخست

نویسنده: 
دکتر مختار ويسی

واژه‌ی ولايت با كسر و فتح واو است، ولایت با فتح مصدر است و با کسر اسم. ولایت بکسر واو، به معنی تسلط و تولّى امر است. و والی بمعنی امیر و حاکم و سلطان است. و ولایت بفتح و کسر واو به معنی قرابت و نصرت و محبت است. ولایت (با کسر و فتح واو) در بر دارنده این مفهوم است که ولی نیازمند تدبیر و عمل است چنانکه نیازمند نصرت و یاری زیر دستان است. 

ولایت بر دو قسم تقسیم می‌گردد: 

پاسخ خشم‌آلود ریسونی

نویسنده: 
یاسر زعاتره
ترجمه: 
اصلاحوب

در زمانی که انتظار داشتیم شیخ احمد ریسونی رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمان در قبال مسأله‌ای که اخیراً مطرح کرده است موضع متفاوتی داشته باشد، شاهد پاسخ خشم‌آلود و تأکید ایشان بر مواضع گذشته‌اش بودیم.

یک شبکه‌ی مراکشی این سؤال را از شیخ پرسید: شما در جایی فرمودید هر کس به قدس سفر کند نمی‌توان گفت که خواهان عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی است و تشریح کردید که هدف از سفر به موضع شرعی و سیاسی فرد بستگی دارد. در همین زمینه خبرنگار فلسطینی پرسید چه چیزی در وضعیت اشغالگران و موضع‌ مسلمانان نسبت به آن تغییر کرده است

سخنی کوتاه درباره‌ی تاریخمندی احکام قرآن

نویسنده: 
عبدالرّحمن نظری

آیه‌ی «و السارق و السارقة فاقطعوا ايديهما جزاء بما کسبا... »( مائده؛ 38)« دست مرد دزد و زن دزد را قطع کنید. این کیفر کاری است که انجام داده اند...» در این آیه واژه السارق و السارقة صفت مشبهه است؛ مانند: الکافر، الفاسق، المؤمنون و... یعنی دست کسی را قطع کنید که دزدی صفت ثابت او است نه کسی که اتفاقی یا موردی دست به دزدی زده است. بدین دلیل علمای گذشته بنا بر مقتضیات زمان خود حدود ۵ تا ۱۰ درهم را برای قطع دست دزد تعیین کرده‌اند و دزدی کمتر از آن را موجب قطع دست نمی دانستند؛ همچنین احتمال دارد دزدی علتی داشته یا اتفاقی بوده باشد

تاریخمندی نگاهی تقلیل‌گرایانه به متن

اشاره: اصلاحوب از دیرباز بنا به عهد پیشین خود مبنی بر «تقریر حقیقت»، در راستای تضارب آرا و ایجاد گفت‌وگو اقدام به انتشار مقالات و نوشتارهای نویسندگان و کاربران در زمینه‌های متعدّد ازجمله دین، فرهنگ، اندیشه و... نموده و از خوانشهای متفاوت کنشگران درباب دین، جامعه و فرهنگ استقبال می‌نماید. نوشتار حاضر، تلاشی است در جهت نقد مقوله‌ی «تاریخمندی»، امید که سبب غنای بحث شود. 

بیداری اسلامی

جنگ جهانی دوم (١٩١٤-١٩١٨) و حملات متحدین و فروپاشی خلافت عثمانی، آثار بدی بر کشورهای اسلامی به جای گذشت؛ به ویژه کشور اسلامی هند که ملت آن یکپارچه به یاری خلافت عثمانی برخاسته و آن را قضیۀ مرگ و زندگی دانستند، اما هنگامی‌ که خلافت عثمانی در برابر حملات وحشیانه متحدین، از هم پاشید، یأس و ناامیدی بر ملت مسلمان هند چیره گشت و نزدیک بود که از انتفاضه و نهضت و قدرت اسلام، قطع امید کنند، در این موقعیت حساس بود که شاعر فرزانه، به عنوان دعوتگر مجاهد، با اشعار و حماسه آفرینی خود، روح عزت و سربلندی در کالبد مسلمین دمید

همزمانی محتوا