رمضان

در آستانهٔ عید سعید فطر

 با ماه مبارک رمضان، ماه ضیافت الهی قرار دیروز وداع گفتیم. ماهی که مائدهٔ رحمت و بخشایش الهی، کریمانه گسترده بود؛ و  علاقه‌مندان و طالبان رحمت و بخشایشش هر یک به اندازهٔ نیاز و همتشان از آن توشه برگرفتند. شهر و دیارمان نیز در این فرخنده ایام، حال و هوای دیگری داشت: نوای فرحبخش و دلنواز اذان، مرحبا مرحبا  و الوداع الوداع از مناره‌های مساجد به گوش می‌رسید. حضور زن و مرد، پیر و جوان در مساجد و برپایی نماز سنت تراویح چشمگیر بود.  

رمضانی که از دستش دادم

نویسنده: 
شیخ علی طنطاوی

این گفتگو در بارهٔ رمضان و در ماه رمضان نور و عطرآگین و در رمضان خیر و پاکی و در ماه پر از یادبود‌ها است. در این ماه قرآن نازل گردید و شب قدر در آن قرار دارد و در آن پیروزی جنگ بدر رخ داد و در آخر ماه عید فطر برگزار می‌شود. رمضان نوری بر گلدسته‌های مساجد و نوری در قلب و خوداری از خوردن و آشامیدن و پرهیز از حرام است.

رمضان فرصتی برای منافسه، مسابقه و مسارعه

خداوند برای ماه مبارک رمضان نقطه شروعی قرار داده که ایمان است و نقطه پایانی و نهایی آن نیز تقوا می‌باشد خداوند می‌فرماید: ﴿ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ ﴾ [البقرة: ۱۸۳] ترجمه: ‏ای کسانی که ایمان آوردهاید! بر شما روزه واجب شده است،‌‌ همان گونه که بر کسانی که پیش از شما بوده‌اند واجب بوده است، تا باشد که پرهیزگار شوید. ‏ شرط ورود به این منافسه (رقابت با یکدیگر) و مسابقه (سبقت گرفتن از هم) و مسارعه (سرعت گرفتن از یکدیگر)، ایمان است. 

اعتکاف دهه‌ی آخر رمضان

تعریف اعتکاف: 

اعتکاف درلغت به معنی؛ نگه داشتن، ماندن و پیوسته بودن است. 

 از جنبهٔ شرعی به مفهوم ماندن در مسجد از سوی شخص مخصوصی یا شرایط ویژه است و به آن مجاورت و نزدیکی نیز گفته می‌شود. برخی از علما نیز اعتکاف را چنین تعریف کرده‌اند: معنی اعتکاف و حقیقتش،‌‌ همان قطع وابستگی‌ها و علایق از مخلوقات برای پیوستن و رسیدن به خدمت و بندگی آفریننده است. 

 تعریف‌ها بر حسب روش و خط مشی صاحبانش باهم متفاوت هستند؛ تعریف اول به حد اعتکاف شرعی نظر دارد تا به وسیلهٔ آن، مبطلات و مکروهاتی را که با اعتکاف ناسازگار است از معتکف دور کند و تعریف دوم نتیجه و ثمرهٔ اعتکاف را در نظر می‌گیرد که آن تنها با بریدن قلب از هر آنچه غیر خدا است

اگر اکنون آمرزیده نشوی، پس کی؟!

به نام خداوند مهربان مهرورز

خطبه‌ی نخست: 

ستایش از آن خداست. او را می‌ستاییم، از او یاری می‌جوییم و از وی راهنمایی می‌طلبیم. از شر نفس و کردار ناشایست خویش به او پناه می‌بریم. هر که را خدا هدایت کند، کسی نتواند او را گمراه کند و هر کس را که او گمراه کند، برایش راهنما و دوستی نخواهی یافت. گواهی می‌دهم که معبودی جز او نیست، او یکتا و بی‌همتاست. خدایی او را می‌پذیریم و انکار منکران و کفر کافران را قبول نداریم. گواهی می‌دهم که سرورمان محمد ـ صلی الله علیه و سلم ـ فرستاده‌ی خداست؛ او که امانت را به جای آورد، امت را نصیحت کرد

خوشا روزهای رمضانی

از مظاهر رحمت خداوند بر بندگانش این است که برای آنان زمان‌هایی برای طاعت و نیکی قرار داده است که پاداش در آن دوچندان و عزم و همت برای عبادت قوی است و فضل و رضای خدا و نزدیکی به او بهتر حاصل می‌شود. رمضان بهترین زمان برای این کار است؛ دوست‌داران رمضان هر ساله پس از انتظاری طولانی با دلی پر از شوق و شور به پیشواز لحظه‌های نورانی و زیبای آن می‌روند. مردان خدا با اشتیاق این ماه را انتظار می‌کشند تا با شادمانی مصاحف را بگشایند و هم‌نوا با صدای مؤذن به سوی مساجد خدا گام نهند.

وقت گذرانی در رمضان

ای روزه داران، زمان سرمایه‌ی انسان به شمار می‌رود. بنا بر این، زمان دوره‌ی زیستن و ماندگاری وی در این دنیا است؛ از این رو اسلام به وقت اهمّیّت  داده و مومن را در روز قیامت مسؤول در برابر عمرش می‌داند. 

قوانین و احکام اسلامی برای کمک به انسان، جهت ساماندهی و تنظیم وقت و خوب بهر بردن از آن آمده است. چنین امری با برقراری تعادل و همترازی بین نیازهای حیاتی و زیستی از یکسو و نیازهای روحی و عبادی از سویی دیگر تحقق می‌یابد. اسلام، انسان با ایمان را به بهره گیری از وقت و پرثمر کردنش با نیکی و عمل صالح تشویق کرده است

ای جویای شر کوتاه آی!

در هر شب از شب‌های رمضان ندایی می‌آید که "ای جویای خیر به پیش آی و ای جویای شر کوتاه بیا" این ندا انگیزه‌ی مهمی برای اهل ایمان ایجاد می‌کند تا در انجام خیرات و دوری از محرمات از هم پیشی گیرند. اهل ایمان اگر هر شب رمضان این ندا را با گوش‌هایشان نمی‌شنوند اما نسبت به آن یقین دارند زیرا خبر از جانب پیامبر صادق امینی است که از هیچ گاه از روی هوا و هوس سخن نمی‌گوید.

پیشتر در اهمیت سبقت در خیرات و حرکت در مسیر عبادت در این ماه بزرگ سخن گفتیم و تأکید کردیم که اسباب خیر در این ماه فراوان است

به سوی نیکی بشتابید

ترجمه: 
وفا حسن‌پور

ترمذی و ابن‌ماجه از ابوهریره روایت کرده‌اند که رسول خدا فرموده است: 

"إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ صُفِّدَتْ الشَّيَاطِينُ وَمَرَدَةُ الْجِنِّ ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ فَلَمْ يُفْتَحْ مِنْهَا بَابٌ ، وَفُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ فَلَمْ يُغْلَقْ مِنْهَا بَابٌ ، وَيُنَادِي مُنَادٍ يَا بَاغِيَ الْخَيْرِ أَقْبِلْ وَيَا بَاغِيَ الشَّرِّ أَقْصِرْ ، وَلِلَّهِ عُتَقَاءُ مِنْ النَّارِ وَذَلكَ كُلُّ لَيْلَةٍ".[سنن ترمذی و ابن ماجه]

وقتی شب اول رمضان فرا رسد شیاطین و جنیان سرکش به بند کشیده می‌شوند، درهای جهنم بسته می‌شود و هیچ دری باز نمی‌ماند. درهای بهشت گشوده می‌شوند و هیچ دری بسته نمی‌ماند. ندایی به گوش می‌رسد: ای جویای نیکی به پیش آی و ای جویای شر و بدی کوتاه بیا.

حکمت‌های روزه

خداوند روزه‌ی رمضان را تنها به خاطر تحمل گرسنگی و تشنگی و خستگی بر ما فرض نکرده است بلکه در پس آن اهداف و مقاصدی نهفته است که چه بسا خرد محدود ما نتواند همه‌ی آن را درک کند و تنها به گوشه‌ای از آن پی‌ می‌برد. در اینجا می‌خواهم به برخی از اهداف و حکمت‌های روزه اشاره کنم:

١-  روزه وسیله‌ای برای تقواست

مهم‌ترین مقصد روزه متقی شدن انسان مؤمن است و خداوند متعال در این زمینه فرموده است: 

"يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ" [بقرة:١٨٣].

همزمانی محتوا