سیاسی

نگاهی به شورا و دموکراسى در اندیشه اسلامى‌ معاصر

ندای دموکراسی در اسلام
ترجمه: مجید مرادى

اشاره:

مقایسه بین دو مفهوم شورا و دموکراسى اقتضا می‌کند تا نقطه شروع مشخصى براى فهم این دو اصطلاح تعیین کنیم. آیا از نقطه مناقشه بر سر آنچه نصوص دینى از شورا گفته و چند و چون نزدیکى و دورى آن از دموکراسى شروع کنیم؟ یا از این پرسش شروع کنیم که عملى شدن شورا در کجا با دموکراسى سازگار و در کجا ناسازگار است؟ سوال را به گونه‌اى دیگر هم مى‌‌توان مطرح کرد که آیا بر سر آنچه که اسلام گفته، بحث و مناقشه کنیم، یا درباره آنچه که مسلمانان در واقع و از خلال تاریخ خود انجام داده‌اند؟

محدودیت جدید برای احزاب سیاسی

عبدالعزیز مولودی

از این پس مطبوعات تنها مجاز به انتشار اخبار احزابى هستند که از کمیسیون ماده ۱۰ احزاب مجوز دریافت کرده‌اند. سردارعلی‌رضا افشار معاون سیاسى جدید وزیر کشور با اعلام این خبر گفت؛ استفاده مطبوعات و سایر رسانه‌ها از عنوان احزاب و تشکل‌هاى سیاسى که مجوز فعالیت از کمیسیون ماده ۱۰ احزاب ندارند، مجاز نیست و براى این منظور به زودى فهرست احزاب و تشکل‌هاى سیاسى که مجوز قانونى دارند براى رسانه‌ها ارسال خواهد شد.

نهال ملی‌گرایی در خاک چپ

گفتگوی متین غفاریان با مهرداد مشایخی

اشاره‌ی عبدالعزیز مولودی: نهال ملی‌گرایی در خاک چپ، عنوان مصاحبه‌ی متین غفاریان با مهرداد مشایخی در مجله‌ی شهروند است که در آن مسئله‌ی ناسیونالیسم ایرانی و مسائل آن مورد بحث قرار گرفته است. آنگونه که در این مصاحبه مطرح شده است، دکتر مشایخی با توجه به اینکه مسئله‌ی ناسیونالیسم پدیده‌ای مدرن است، درباره‌ی ناسیونالیسم ایرانی نیز اظهار می‌دارند که "زمینه‌های ناسیونالیسم در ایران در قرن نوزدهم ایجاد می‌شود، در اواخر این قرن است که کم‌کم ناسیونالیسم شکل ویژه‌ به خود می‌گیرد و وارد گفتمان سیاسی ایرانیان می‌شود.

تجدید فکر دینی (بخش پایانی)

دکتر حمید عنایت
به همین گونه سید تعصب دینی را می‌ستاید، زیرا آن را مایه‌ یگانگی و سرافرازی هر قوم در دفاع از حق خویش می‌داند و بر کسانی که آن را مانع پیشرفت اهل دین به سوی تمدن می‌شمارند حمله می‌کند، ولی در عین حال می‌گوید که تعصب صفتی همچون صفات دیگر انسان است، حد اعتدالی دارد و افراطی و تفریطی، اگر در حد اعتدال نگاه داشته‌شود از صفتهای پسندیده و گرنه نکوهیده است. به هر حال تعصب دینی با تعصب نژادی فرقی ندارد، الا آنکه از آن پاکتر و مقدس‌تر و سودمند‌تر است، ولی چگونه است که تعصب نژادی به نام وطن‌پرستی ستوده و پسندیده است، اما تعصب دینی عیب دانسته می‌شود ؟

تجدید فکر دینی (بخش نخست)

دکتر حمید عنایت
چون ما در گفتار دیگری از اصول تجددخواهی دینی نزد اهل سنت بحث کرده‌ایم 1 این بحث را به بررسی زندگی و افکار رهبران تجددخواهی اختصاص می‌دهیم. نخستین آن رهبران، سید جمال‌الدین اسدآبادی معروف به افغانی بود. در سالهای اخیر با شدت یافتن بحران روابط سیاسی کشورهای عرب و دولت‌های غربی و اوج گرفتن مبارزات ضد استعماری ملتهای اسلامی، زندگی و افکار سید جمال، توجه مورخان سیر بیداری این ملتها را به خود جلب کرده است. دو مسأله درباره‌ سید همیشه میان شرح حال نویسان او محل اختلاف بوده است: یکی ملیت و دیگری مذهب او.

ارتباط مسؤولیت‌گریزی شهروندان با نظام‌های سیاسی

مرتضی کاظمیان
به نقل از نشریه اینترنتی نامه شماره 53
عبدالعزیز مولودی: مقاله پیش رو، تلاشی تحلیلگرانه برای بیان تأثیر نظام سیاسی بر رفتار سیاسی شهروندان است. از دیدگاه جامعه‌شناسی سیاسی، مسئله مشارکت مدنی و سیاسی شهروندان و نقش آن در شکل‌گیری نوع نظام سیاسی حاکم بر جامعه امر پذیرفته شده‌ای است که کمتر مورد تردید قرار می‌گیرد.

مسئولیت در سیاست مدرن

محمدرضا نیکفر

در این نوشته مختصر در باب «مسئولیت»، پس از تحلیل زبانی گزاره «مسئول بودن»، بحث چنان پیش برده می‌شود که تفاوت درک سنتی و مدرن از مسئولیت بارز شود. در پایان به سوءاستفاده‌ی ایدئولوژیک از مفهوم مسئولیت پرداخته می‌شود و اینکه در سیاست لازم است چه درکی از این مفهوم چیره شود، تا ظرفیت سوءاستفاده ایدئولوژیک از آن گرفته شود.

انقلاب اسلامی چیست؟ ابوالاعلی مودودی و ایجاد جنبش احیاگری اسلامی

ولی‌رضا نصر

از زمان انقلاب 79-1978 ایران، جهان غرب نسبتا به احتمال انقلاب اسلامی بیمناک بوده است، انقلابی که به نظر نقطه اوج جنبش احیاگری اسلامی در نظر گرفته شده است؛ جنبشی که در نهایت به دنبال تشکیل دولت اسلامی است. با این همه نقشی که انقلاب در پی ایفای آن در جنبش احیاگری اسلامی است به شفافیت مثال انقلاب ایران یا واکنش‌‌های روشنفکرانه به احیاگری جنبش اسلامی نیست.

به بهانه‌ی روز استقلال مالزی؛ تجربه‌ی استقلال مالزی و الگوی توسعه سیاسی و اجتماعی آن

عبدالعزیز مولودی
سی ویکم اوت برابر با نهم شهریور1386، مصادف با پنجاهمین سالگرد استقلال کشور مالزی از استعمار انگلیس است. از نظر تاریخی، پس از دست به دست شدن سرزمینهای منطقه بین قدرتهای استعماری پرتقالی و هلندی، دولت انگلستان درسال ۱۸۲۴میلادی برنقاط سوق‌الجیشی شبه‌جزیره‌ی مالایا تسلط یافت و در این مناطق، پایگاههای نظامی و تجاری ایجاد کرد که تحت هدایت مستقیم مرکز استعماری انگلستان مستقر در هند بود.

مسئله‌ی اخراج دکتر حسین بشیریه از دانشگاه تهران

عبدالعزیز مولودی
بنا بر گفته‌های رسمی و غیر رسمی ، استاد دکتر بشیریه، استاد علوم سیاسی در دانشگاه تهران توسط ریاست دانشگاه تهران از کار برکنار گشته و بازنشست شده‌اند. دکترحسین بشیریه را کسانی که به نحوی با مسائل و جنبش‌های سیاسی و اجتماعی در ایران سروکار داشته یا در آنها فعالیت داشته‌اند، به‌ خوبی می‌شناسند. وی از محدود استادانی است که می‌توان گفت به لحاظ نظری و تئوریک، بسیار مطرح بوده و حتی در بعد عملی نیز اندیشه‌های ایشان در عرصه سیاسی کشور تاثیر بسزایی داشته است. از این روست که او را پدر جامعه‌شناسی سیاسی و تئوریسین اصلاحات و اصلاح‌طلبی در ایران شناخته‌اند. کتابها و مقالات علمی این استاد برجسته‌ی ایرانی، از میزان اعتبار بالایی در میان محافل علمی داخلی و خارجی و خوانندگان علاقه‌مند به مسائل و جریانات سیاسی برخوردار بوده و جزو متون سیاسی مکتوب کشور به حساب می آیند.

همزمانی محتوا