سیاسی

پاسخ به چند سؤال یک خواننده محترم

عبدالعزیز مولودی

یکی از خوانندگان یادداشت"ضرورت یا عدم ضرورت دولت دینی" که قبلاً در اینجا منتشر شده بود، با طرح چند سؤال، ‌درخواست پاسخ کرده‌ بودند. به احترام خواسته ایشان؛ پاسخ سؤالات را در قالب یادداشت پیش‌رو به اختصار تنظیم کردم .اما برای رعایت امانتداری در طرح سؤال‌ها، عین کامنت آن دوست عزیز را دوباره نقل می‌کنم. ایشان پرسیده‌اند که:"با سلام و تشکر از شما، ‌لطفاً اخلاق سیاسی را تعریف بفرمایید. فلسفه سیاست چیست؟ نظریه منطقی برای تشکیل دولت چیست؟ ظاهرا طبق آنچه بیان فرموده‌اید هر فکری را در صورتی که مقدمات مدنظر شما را فراهم نکرده باشد در دام قدرت‌طلبی و فساد قدرت می‌بینید بنده چنین می‌پندارم که جنابعالی خاصتاً برای فکر اسلامی آسیب‌های جداگانه‌ای را مد نظر دارید. اگر که چنین است لطفا آسیب‌های فکر اسلامی را در کشیده شدن به سمت فساد قدرت بیان کنید؟"

نظامیان و انتخابات

عبدالعزیز مولودی

روز چهارشنبه هفدهم بهمن هشتادو شش، سرلشگر محمدعلی جعفری فرمانده کل سپاه پاسداران طی سخنرانی در جمع مسئولان بسیج دانشجویی، آشکارا به حمایت از جریان سیاسی موسوم به اصولگرا پرداخت و حمایت از این جریان را درانتخابات مجلس هشتم، ضرورتی قطعی و اجتناب‌‌ناپذیر و تکلیفی الهی خواند. این نخستین بار بود که فرمانده کل سپاه این چنین آشکارا به جبهه‌گیریهای جناحی در صحنه سیاسی پرداخت. اگر چه دخالت نیروهای نظامی در مسائل سیاسی کشور مخصوصا در دولت نهم وسیع تر از گذشته بوده است ولی چنین اظهارات صریحی تازگی داشت. در صورتی‌که مسئله انتخابات و نزدیک بودن زمان آن مطرح نبود، شاید هرگز حساسیتی که نسبت به سخنان فرمانده کل سپاه نشان داده شد، شکل نمی‌گرفت. دخالت نظامیان در عرصه سیاسی موضوعی است که بسیار مورد توجه منتقدان قرارگرفته است...

اندیشه‌ی سیاسی ابن‌خلدون

نویسنده: دکتر فاضل زکی محمد[1]
مترجم: کامیار صداقت ثمرحسینی

ابن‌خلدون:

ولی الدین عبدالرحمن بن محمد بن عبدالرحمن ابن‌خلدون [2] از اندیشمندان عربی اسلامی مکتب فکری خاص خود را وجود آورد. ابن‌خلدون دیدگاه‌های خود در زمینه‌ی جامعه، تطورات و پدیده‌های تأثیرگذار بر آن را از طریق اطلاع و تجربه‌ی فراوانش در زندگی، و حرکتش در سرزمین‌های عربی و غیرعربی بسیار و مسئولیت‌های زیادی که بر عهده گرفت، تکوین نموده است.
نظرات وی در دورانش همچون انقلابی بود که با وجود عدم تفاوت برخی از نظرات وی با دیدگاه‌های پیش از خود، اما آنها را در ‌ترکیب نوینی و در واکنش در قبال آن و به روش خاص جدیدی ارائه داد. روشی که به روش خاص او شناخته می‌شود. آنها در مجموع چیزی است که این انقلاب فکری را به وجود آورد.

زمانی برای اندیشیدن

قبلاً در یکی از یادداشت‌هایم که به عنوان محور‌ اصلی طرح اندیشه‌هایم در مورد انتخابات مجلس هشتم منتشر شد، سه موضوع بهم پیوسته را مطرح کردم. بنا بر آن داشتم که به توضیح هریک از آن سه محور بپردازم. اکنون با مرور آن سه اندیشه؛ در صدد آن هستم که به بررسی مهمترین مشکلات جامعه و دولت در ایران بپردازم. مشکلاتی که سابقه طولانی در کشور داشته و وجود آنها خود در مرحله بعد به عنوان عامل مؤثر در شکل‌گیری بحرانهای سیاسی، انقلاب و جنگ‌های رویداده و فروپاشی‌های پی درپی دولت در تاریخ کشور عمل کرده‌ است. سه اندیشه‌ مورد نظر عبارت بودند از تأکید بر سه موضوع در برابر سه معضل به‌ترتیب زیر:

اصلاح طلبی کردی و افق پیش رو

دکترمحمدعلی توفیقی

بهمن ماه 3 سال قبل هنگامی که تعدادی از روشنفکران مستقل و اعضای مرکزی و استانی احزاب ملی و اصلاح طلب کرد برای ورود به عرصه انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری نام " هم اندیشی اصلاح طلبان کرد" را برای جلسات تبلیغاتی خود بر می گزیدند شاید هرگز تصور نمی کردند که روزی نام جریان آنها در لیست ممنوعه دستگاه های رسمی ایران قرار گیرد و بهانه ای برای رد صلاحیت های گسترده و فله ای اعضا و هواداران این جریان در انتخابات مجلس اخیر گردد.

متن اعتراض عبدالعزیز مولودی به شورای نگهبان

به نام خدا
شورای محترم نگهبان
موضوع: اعتراض به نظر هیات نظارت بر انتخابات استان آذربایجان‌غربی

با سلام
به اطلاع می‌رساند که اینجانب عبدالعزیز مولودی، فرزند علی کاندیدای نمایندگی مجلس از حوزه انتخابیه مهاباد برای دوره هشتم، که طی شماره 2592/م به تاریخ2/11/86 از سوی هیئت اجرایی شهرستان مهاباد به استناد بند3 ماده30 قانون انتخابات مجلس‌شورای‌اسلامی(وابستگان تشکیلاتی و هواداران احزاب، سازمانها و گروههائی که غیرقانونی بودن آنها از طرف مقامات صالحه اعلام شده‌است) رد صلاحیت شده‌ و بعد از اعتراض به هیات نظارت استان آذربایجان‌غربی به شماره 2709/م به تاریخ 15/11/86 به استناد همین بند(بند3ماده30) هیات نظارت بر انتخابات استان آذربایجان‌غربی نظر هیئت اجرایی شهرستان را تایید نموده‌است؛ بدینوسیله اعتراض کتبی خود را نسبت به به نظر هیات نظارت بر انتخابات استان آذربایجان‌غربی اعلام می‌دارم:

محیط توفان‌زا

عبدالعزیز مولودی

آنچه در حال حاضر در کشور می‌گذرد، وضعیت بسیار تأسف‌برانگیزی است. در حالیکه دهه‌ی دوم بهمن ماه یادآور روزهای تظاهرات، اعتراض و درگیری با ر‍ژیم شاهنشاهی است، وقوع رویدادهای محدودکننده‌ی آزادی‌های نیم‌بند موجود بر نگرانی بخشی از جامعه، مخصوصاً فعالان سیاسی و مدنی افزوده است. نحوه‌ی برخورد با مطبوعات اندکی که با وفاداری به حرفه روزنامه‌نگاری و اطلاع‌رسانی در سخت‌ترین شرایط، مشفقانه انجام وظیفه می‌کنند و هر روز شاهد بسته شدن یا توقیف موقت! یکی از آنها هستیم. (که آخرین مورد آن بسته شدن مجله‌ی زنان در روزهای اخیر است) از سوی دیگر افزایش سخت‌گیری بر افراد و اندیشه‌های آنها، برخورد با دانشجویان معترض و دانشجویان زندانی، به زندان کشاندن فعالان حقوق بشر، برخورد با روزنامه‌نگاران و حتی ناپدید شدن برخی از افراد (ایوب گنجی در کردستان در هفته گذشته) در کنار مسئله‌ی رد صلاحیت بسیار گسترده داوطلبان نمایندگی برای مجلس هشتم قانونگذاری، همه از مصادیق محدودیت‌های در حال افزایش است. آیا در حال تجربه‌ی دیگری از وضعیت مشابه قتل‌های زنجیره‌ای هستیم؟ آیا دولت نهم که مستقیماً مسئولیت بروز این شرایط را برعهده دارد، دانسته در حال شکستن پلهای پشت سر خود است؟ و آگاهانه این مسیر را می‌پوید؟ یا ناآگاهانه چنین عمل می‌کند؟

نقش و تأثیر نظام سیاسی بر رفتار سیاسی شهروندان

از دیدگاه جامعه‌‌شناسی سیاسی، مسئله مشارکت مدنی و سیاسی شهروندان و نقش آن در شکل‌گیری نوع نظام سیاسی حاکم بر جامعه امر پذیرفته شده‌ای است که کمتر مورد تردید قرار می‌گیرد. رابطه عکس این نیز رابطه‌ای قابل توجه است، به عبارت دیگر نوع نظام سیاسی حاکم نیز در کاهش یا افزایش مشارکت سیاسی شهروندان تأثیر دارد. یعنی با توجه به نظام سیاسی، می‌توان حدس زد که شهروندان دارای چه محدودیت‌هایی در رفتار سیاسی خود هستند. با این پیشفرض می‌توان گفت که نظامهای اقتدارگرا و غیردمکراتیک، در درون خود و با بکارگیری عوامل و مکانیسم‌هایی در عمل و اندیشه، مانع مشارکت سیاسی فعال شهروندان می‌شوند.

اسلام و دموکراسی

ترجمه: 
مهدی حجت

رابطه بین اسلام و دموکراسی در جهان معاصر پیچیده و بغرنج است. جهان اسلام از حیث ایدئولوژیکی یکپارچه نیست. چشم‌اندازهای وسیعی در این جهان وجود دارد، از اندیشه‌های افراطی کسانی که وجود هرگونه ارتباط بین اسلام و دموکراسی را نفی می‌کنند گرفته تا کسانی که معتقدند اسلام خود به نظام دموکراتیک فرمان می‌دهد.

خلأهای قانونی انتخابات در ایران

نوشته‌ی صلاح قاسمیانی

در حکومت‌های مردم‌سالار بایستی دائما منشأ دمکراتیک حاکمیت تجدید گردد، لذا انتخابات به عنوان ابزار این تجدید شوندگی از اهمیت فراوانی برخوردار است. انتخابات مکانیزم اساسی ابزار خواست مردم و بیان‌کننده افکار عمومی در مقاطع گوناگون تاریخی است. هر چند نمی توان از نقش عوامل مهمی چون میزان توسعه و ساختار حقیقی قدرت هر کشور در تأثیرگذاری بر کیفیت انتخابات غافل بود، لیکن ساختار حقوقی و وجود قوانین منجز نیز به نوبه خود می تواند به اثر بخشی آن مدد رساند.

همزمانی محتوا