تاریخ

خاطرات شیرین سفر شش روزه به عراق به همراه استاد علامه‌ محمد عزیزی برده‌رشی

اشاره:
آبان ماه سال گذشته، در سفری به سنندج توفیق دیدار ماموستا ابوبکر حسن زاده در منزل ایشان میسر شد. کسالت اندکی داشت. سبب را جستجو کردیم، فرمود: بعد از سفر کردستان عراق این مشکل برایم عارض شده است. وقتی سفرنامه مربوط را برای انعکاس در سایت از او مطالبه کردیم، در کمال تواضع پذیرفت و چندی پیش به وعده خود وفا کرد که در دو بخش تقدیم خوانندگان می گردد.
او در سفرنامه خود، در بیشتر مواقع از بیان ساده مشاهدات فراتر رفته و به واکاوی برخی پدیده های مورد علاقه اش در حد ایجاز پرداخته است.
دوستانی که به عراق می‌رفتند و برمی‌گشتند، مشاهدات و برداشت‌های گوناگون خود را از اوضاع و احوال و برخورد با مردم آن دیار و شیوه‌ی برخورد آنان با مهمانان را با شوق و شور و اشتیاق بیان می‌داشتند و از زیبایی طبیعت و مناطق گردشگری و آثار باستانی و شهرهای نوسازی‌شده‌ی آن بحث می‌کردند. به شوق درمی‌آمدم و آرزو می‌کردم خداوند متعال توفیق عنایت فرماید و اقدام به همچون سفری را برایم آسان سازد.

یادی از علامه امام سید ابوالحسن علی ندوی -رحمه‌ الله‌-

نویسنده: 
عبدالقدوس دهقان
مولودی از نسل پیامبر (ص)
در روز ششم محرم سال 1332 هجری برابر با 1914 میلادی در دهکده‌ی«تکیه» واقع در هفتاد کیلومتری لکنو مولودی دیده به جهان گشود که بعدها او را در جهان بنام علامه امام سید ابوالحسن علی ندوی می‌شناختند، ایشان در یک خانواده‌ی مذهبی و دانش‌دوست و شهیدپرور تربیت یافت، خانواده‌ای که مجاهدان و مصلحانی چون سید احمد شهید، در دامان خویش پرورده است.
سید ابوالحسن، منتسب به خاندان نبوت است و سلسله نسب وی به امام حسن بن علی بن ابی طالب (رض) می‌رسد، پدرش سید عبدالحی بن فخرالدین، از دانشمندان بلندپایه و اطبای حاذق و نوسندگان چیره‌دست زمان خود بود که به زبان عربی و فا

هجرت پیامبر –صلی الله علیه وسلّم- و تشکیل حکومت مدنی اسلام

نویسنده: 
عبدالله‌ اسعدی
هجرت پیامبر-صلی الله علیه وسلّم- از مکه به مدینه از آن جهت حایز اهمیت است که هم مبدأ تاریخ اسلام از آن زمان آغاز می‌گردد و هم در پی آن اولین حکومت مدنی اسلامی پا به عرصه وجود می‌گذارد. 
هجرت پیامبر-صلی الله علیه وسلّم- از مکه به مدینه از آن جهت حایز اهمیت است که هم مبدأ تاریخ اسلام از آن زمان آغاز می‌گردد و هم در پی آن اولین حکومت اسلامی پا به عرصه وجود می‌گذارد. در حقیقت دین مبین اسلام از آن به بعد توانست حرکت اصولی و بنیادین خود را آغاز کند و اسلام در جزیرة العرب و بعدها تا ایران و بخشی از اروپا حاکمیت پیدا کند.

بلوچستان در دوره‌ی صفویه

نویسنده: 
یوسف محتشمی
مقدّمه: 
سالهای آغازین قرن شانزدهم نقطه‌ی عطفی در تاریخ جهان بشمار می‌رود. ابتدای این قرن با رویداد فتح استانبول توسط ترکان عثمانی و فتح آمریکا 1942 نشانگر آغاز دورانی جدید در تاریخ مشرق‌زمین بود. در این دوره ملل اسلامی شرق نزدیک پس از چند سده توانستند بر خرابه‌های به‌جامانده از تهاجمات پی‌درپی اقوام وحشی مغول و تاتار امپراتوریهای عظیمی مثل عثمانی، صفوی و گورکانیان را بنیان نهند. اما از جانب دیگر جهان این‌ دوران با پدیده جدیدی به نام استعمار مواجه گردید. که از طرف دولتهای آزمند غربی اعمال می‌گردید.

شاگردان امام شافعی در مکتب بغداد

نویسنده: 
علی آقا صالحی
امام شافعی نزدیک به پانزده سال از اواخر عمر پر برکت خود را به تدریس و تحقیق و نقد و بررسی علوم اسلامی و پژوهش و بازنگری در آراء خود و دیگران صرف نمود و در سه شهر مهم جهان اسلام، «مکه، فسطاط و بغداد» حلقه‌های تدریس و علوم و معارف دینی و ادبیات و فقه اسلامی دایر کرد و در این مدت اندک ولی پربار، موفق شد شاگردان و دانشجویان مجتهد زیادی را پرورش دهد. این دانشجویان تحت نظارت استاد برجسته و دلسوز خود به چنان درجه‌ای از اجتهاد و علم و معارف ربانی رسیده بودند که حیرت و شگفتی همگان را بر انگیخت.

گزارش تحلیلی قرآن کریم از جنگ احد

پس از جنگ احد، آیات قرآنی پیاپی نازل شدند و بر تمامی مراحل مهم این جنگ، مرحله به مرحله، پرتو افکندند، و با صراحت کامل، موجبات و عواملی را که منجر به آن خسارات کمرشکن برای مسلمانان گردید، برشمردند؛ و نقاط ضعفی را که همچنان در میان گروهها و صفوف اهل ایمان در ارتباط با وظیفه‌شناسی در این موقعیت‌های حساس و تعیین کننده وجود داشت برملا ساختند؛ نقاط ضعفی را که مسلمانان هنوز در ارتباط با اهداف ارزشمند و متعالی تأسیس و تکوین جامعة اسلامی داشتند، و این کاستی‌ها و آسیب‌پذیری‌ها برای امتی که از دیگر امتها ممتاز، و بهترین امت برگزیده از میان دیگر امتها است، زیبنده نیست.

وضعیت اجتماعی، فرهنگی و تمدنی مسلمانان در سییل در عهد نورمانها (444-591ق. /1052-1194م.)

نویسنده‌: نادر غلامی- کارشناس ارشد تاریخ و تمدن اسلامی

مقدمه: مسلمانان برای فتح جزیره‌ی سییل حملاتی را در دریای مدیترانه انجام دادند که عبارت بودند از:
1. اولین لشکرکشی مسلمانان به دوران خلیفه‌ی سوم مسلمانان؛ عثمان بن عفان به سال 32ق. به سییل صورت گرفت که ناوگان بیزانس را در نزدیکی اسکندریه درهم شکستند.[1]
2. در دوران معاویه بن ابی‌سفیان، معاویه بن خدیج، حمله‌ای را به سییل انجام داد و با غنایمی بازگشت.[2]

نگاهی گذرا به زندگی حسن بصری

نویسنده‌: محمدیوسف ارباب

حسن بن ابی الحسن البصری مولای زید بن ثابت پدر او از جمله اسیران میسان (ناحیه‌ای میان بصره و واسط با آبادی‌های فراوان) بود، پدرش فیروز نام داشت و در اسلام به یسار تغییر یافت. وی از موالی انصار بود.
مادر او خیره مولای ام‌المؤمنین ام‌سلمه بود[1] و یسار در زمان عمر بن خطاب با وی ازدواج کرد، و در سال 21 هجری دو سال مانده از خلافت عمر بن خطاب، حسن به دنیا آمد.

ولادت و کودکی و جوانی پیامبر-صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ-

نویسنده‌: شیخ صفی‌الرحمن مبارکفوری
ترجمه‌: دکتر محمّدعلی لسانی فشارکی

ولادت و نامگذاری
حضرت سیدالمرسلین -صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ- بامداد روز دوشنبه نهم ربیع‌الاول، سال عام‌الفیل، چهلمین سال فرمانروایی خسرو انوشیروان، برابر با بیستم یا بیست و دوم آوریل 571 میلادی[1]، بنابر تحقیقات دانشمند بزرگ، محمد سلیمان منصور پوری (ره)، در شعب بنی‌هاشم، در شهر مکه، به دنیا آمد[2].

گزارش تحلیلی قرآن کریم از جنگ احد

مؤلف: شیخ صفی‌الرحمن مبارکفوری
برگردان : دکتر محمدعلی لسانی فشارکی

پس از جنگ احد، آیات قرآنی پیاپی نازل شدند و بر تمامی مراحل مهم این جنگ، مرحله به مرحله، پرتو افکندند، و با صراحت کامل، موجبات و عواملی را که منجر به آن خسارات کمرشکن برای مسلمانان گردید، برشمردند؛ و نقاط ضعفی را که همچنان در میان گروهها و صفوف اهل ایمان در ارتباط با وظیفه‌شناسی در این موقعیت‌های حساس و تعیین کننده وجود داشت برملا ساختند؛ نقاط ضعفی را که مسلمانان هنوز در ارتباط با اهداف ارزشمند و متعالی تأسیس و تکوین جامعة اسلامی داشتند، و این کاستی‌ها و آسیب‌پذیری‌ها برای امتی که از دیگر امتها ممتاز، و بهترین امت برگزیده از میان دیگر امتها است، زیبنده نیست.

همزمانی محتوا