خوشا به حال غریبان

خوشا به حال غریبان

در صحیح مسلم روایت است که رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: 

 «بدأ الإسلام غَریبًا وسیعود غریبًا کما بدأ، فطُوبى للغرباء» 

اسلام غریبانه آغاز شد و سرانجام نیز چون روزهای نخستین به غربت خواهد رفت پس خوش به حال غریبان. 

در روایت دیگری نیز آمده است: 

 «إن الإسلام بدأ غریبًا وسیعود غریبًا کما بدأ، وهو یأرِز بین المسجدین کما تأرز الحَیَّة إلى جُحْرِهَا» 

اسلام غریب آغاز شد و سرانجام نیز چون روزهای آغازینش غریب خواهد ماند. اسلام در میان این دو مسجد جمع می‌شود‌‌ همان گونه مار در سراخش می‌خزد. منظور از دو مسجد، مسجد الحرام و مسجد النبی است. 

در جامع ترمذی نیز در باب ایمان آمده است: 

 «إن الدین لیأرز إلى المدینة کما تأرز الحَیة إلى جُحر‌ها، ولیعقلنَّ الدِّین من الحجاز معقل الأُروِیَّة من رأس الجبل». 

دین در مدینه پناه خواهد گرفت‌‌ همان گونه که مار در سوراخش می‌خزد. دین در حجاز پناه خواهد گرفت‌‌ همان گونه که بز کوهی در قله‌ی کوه‌ها پناه می‌گیرد. 

این احادیث از غربت اسلام در آغاز و در پایان کار جهان حکایت دارد؛ زیرا اسلام دین فراگیر و ماندگار است و برای هر زمان و مکانی صلاحیت دارد و تا روز قیامت هیچ دینی آن را نسخ نمی‌کند. 

منظور از غربت یا غربت اشخاص است یا غربت اصول و ارزش‌های دینی که هر دو تعبیر نیز صحیح است. دعوت اسلامی در مکه آغاز شد در حالی که مسلمانان اندک بودند و حدود سیزده سال به همین منوال سپری شد. مسلمانان در میان مشرکان مکه همانند اقلیتی در یک کشور غیر مسلمان بودند. 

پس از هجرت بر شمار آنان افزوده شد و رفته رفته گروه‌های مختلفی به اسلام گرویدند و جمعیت مسلمانان رو به فزونی نهاد تا اینکه امروزه به یک میلیارد و چند صد میلیون نفر رسیده است و هیچ قاره و کشوری نیست که اسلام در آن نفوذ نکرده باشد. 

در آخر الزمان به خاطر تهاجم افکار و آراء و نظرات گوناگون و نیز تسلط فرهنگ مادی‌گرایی بر انسان‌ها و سیطره‌ی زمامداران سرکش و مفسد بر ممالک اسلامی از تعداد مسلمانان کاسته خواهد شد. مسلمانان در معرض قتل و غارت و گرسنگی و... قرار می‌گیرند تا اینکه شمار آنان نسبت به ادیان و مذاهب دیگر به شدت رو به کاهش می‌نهد. سستی در انجام وظایف دینی، عدم فهم صحیح از اسلام، عقب ماندن از کاروان توسعه، بی‌تفاوتی نسبت به دین و تسلیم شدن در برابر جاذبه‌های فریبنده‌ی دنیا از دیگر عوامل کاهش جمعیت مسلمانان در آخر زمان است. 

غریبان چه در آغاز اسلام و چه در پایان آن در نزد خداوند جایگاه والایی دارند؛ زیرا عمیقاً به دین خود پایبند هستند و همانند دیگران از روی ترس یا فریب از راه حق منحرف نمی‌شوند. خوشا به حال غریبان! یعنی آنان سرانجام نیکی در نزد خدا دارند زیرا در شجاعت و غیرت دینی همانند کسانی هستند که دست بر اخگر داغ گذاشته است. قهرمانانی هستند که همواره در میدان جهاد حضور دارند و مفاسد دیگران را اصلاح می‌کنند و در این راه هر رنج و عذابی را به جان می‌خرند و از خدا امید اجر و پاداش دارند. 

رسول خدا درباره‌ی این دسته از غریبان آخر زمان این چنین به ما خبر داده است: 

 «لا تزال طائفة من أمتی ظاهرین على الحق لا یضرهم من خالفهم حتى یأتی أمر الله». 

همواره گروهی از امت من در راه حق استوار می‌مانند و مخالفت مخالفان بر آنان تأثیری نمی‌گذارد تا اینکه فرمان خدا (قیامت) از راه برسد. 

این در رابطه با غربت اشخاص است؛ اما غربت ارزش‌های دینی هم روشن است. اهل مکه مردم مکه به شدت با اسلام برخورد کردند زیرا مفاهیم عقیده‌ی توحید به ویژه مسأله زنده شدن پس از مرگ برای آنان ناشناخته و غریب بود. آنان می‌گفتند: 

 «أَجَعَلَ الآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَیءٌ عُجَاب» [ص: ۵] آیا همه خدایان را خدای یگانه‌ای می‌سازد، این امر عجیبی است‌. 

 «أَئِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ» [واقعه: ۴۷] و می‌گفتند آیا چون مردیم و خاک و استخوان‌ها [ی پوسیده‌] شدیم، آیا برانگیخته خواهیم شد؟ 

سایر ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی اسلام نیز که همه‌ی بخش‌های زندگی بشر را شامل می‌شد برای آنان جای شگفتی داشت. 

این آیین و ارزش‌ نوین برای کسانی که تازه ایمان می‌آوردند زیبا و محل تقدیر بود زیرا کرامت و سعادت انسان را به گونه‌ای تضمین می‌کرد که هیچ آیین و مسلک دیگری همتای آن نبود. دین اسلام که امت موحدی را در گوشه‌ای از این جهان پهناور به وجود آورده بود در معرض حملات ناجوانمردانه قرار گرفت. مسلک‌های دیگر که تنها به یکی از جنبه‌های سعادت انسان یعنی جنبه‌ی مادی نظر داشت انظار بسیاری از مردم را به خود جلب کرد و از جنبه‌ی معنوی سعادت انسان باز داشت. بنابراین دعوت به ارزش‌های دینی و معنوی در بحبوحه‌ی دعوت‌های دیگر به غربت گرایید و همانند سال‌های نخست دعوت اسلامی غریب و ناشناخته باقی ماند. 

این شرایط به جهاد و تلاش نیاز دارد؛ جهادی که بتواند تا حد زیادی مفاهیم اسلامی را با روشی که مناسب زمان حاضر است تشریح کند و با هر وسیله‌ی ممکن آن را ترویج دهد و به مصاف افکار مخالف برود. در چنین شرایط حالت تدافعی کافی نیست؛ زیرا مسلمان نمی‌تواند در برابر سلاح‌های ویرانگر مادی و ادبی دوام ‌آورد. 

به هر حال سرانجام حق پیروز خواهد شد زیرا خداوند حق است و اسلام دین حق است. اگر پیروزی زودهنگامی که خواستار آنیم در دنیا حاصل نشود در آخرت یقیناً محقّق خواهد شد و ما به این ایمان داریم. زیرا عدل خداوند مقتضی آن است که به وعده‌ی خود عمل کند: 

 «وَکَانَ حَقًّا عَلَیْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ» [روم: ۴۷]. و یاری رساندن به مؤمنان حقی است که بر عهده‌ی ماست‌ 

 «وَلَیَنْصُرَنَّ اللهُ مَنْ یَنْصُرُه إِنَّ اللهَ لَقَوِیٌّ عَزَیْزٌ» [حج: ۴۰]. و خداوند هرکس را که دینش را یاری کند، یاری می‌دهد، که خداوند توانای پیروزمند است

‌در دوران‌های اولیه‌ی اسلام این پیروزی محقق شد زیرا مسلمانان عمیقاً به اسلام پایبند بودند و آن را یاری می‌کردند. وعده‌ی خداوند باقی و صادق است و اگر مسلمانان امروز دین خدا را یاری دهند پیروزی محقّق خواهد شد. «إِنَّ اللهَ لَا یُخْلِفُ الْمِیعَادَ» 

بدانیم که دشمنان در کمین نشسته‌اند و از بازگشت اسلام به صحنه‌ی سیاسی و اجتماعی مردم به شدت بیم دارند؛ بنابراین هر جایی و با هر سلاحی با آن مبارزه می‌کنند. ما باید خود را به سلاح ابتکار و پیشرفت مسلح کنیم و از پافشاری بر شیوه‌های گذشته که مناسب زمان خود بود بپرهیزیم. هر زمانی مطالبات خود را دارد و هر می‌دانی به سلاح خود نیازمند است و همه‌ی این‌ها در سایه‌ی ایمان به خداوند قهار و نیرومند محقق خواهد شد: 

 «وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللهِ» [آل عمران: ۱۲۶] و پیروزی جز از سوی خداوند نیست. 

 «کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللهِ وَاللهُ مَعَ الصَّابِرِینَ» [بقره: ۲۴۹]. 

چه‌بسا گروهی اندک‌شمار که به توفیق الهی بر گروهی انبوه پیروز گردیده است، و خداوند با شکیبایان است‌.

بدون امتیاز

.:: جدیدترین ::.

ثمرات قرائت قرآن دین و دعوت (1397/04/28)