حضور زنان مؤمن در مسجد در ایّام قاعدگی

نویسنده: 
محمد قرآنی
حضور زنان مؤمن در مسجد در ایّام قاعدگی

مدتی پیش فتوای درباره جواز حضور زنان مؤمن در مسجد در ایّام قاعدگی از طرف جمعی بنام «کمسیون افتاء استان» صادر گردیده که اوّلین و عمده‌ترین دلیل آنها این بود که نص صریح و دلیل قاطع و روشنی بر حرمت حضور زنان در مسجد در ایّام قاعدگی نیامده است اینک به جمع‌آوری دلیل از منابع موّثق و معتبر فقهی در حدّ توان پرداختم و به علماء و پیشوایان دینی تقدیم می‌نمایم و قضاوت را به آنها محّول خواهم کرد:

1. قال الله تعالی: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِي سَبِيلٍ» قال ابن عباس و غیره- ابن مسعود و الحسن و الیه ذهب الشافعی – ای لا تقربُوا مواضع الصّلاۀِ لأنه لیس فیها عبور سبیل بل فی مواضعها و هوالمسجد. و نظیره قوله تعالی «لَهّدِّمَت صَوامِعُ وَ بَیعٌ و صَلواتٌ». ای مکان صلاتٍ و لقولِهِ(ص) «لا أُجلُّ المَسجِدَ لِحائِضٍ وَ لاجُنُبٍ» رواه ابوداود عن عائشۀ (ر) و قال ابن القطان اِنَّهُ حسنُ. 

2. المکث فی المسجد: یحرم علی الجنب أن یمکث فی المسجد فقال: « وجهُوا هذه البیوتَ عن المسجد ثم دخل رسول الله (ص) ولم یصنع القوم شیئاً رجاءَ أن ینزل فیهم رخصۀً. فخرج الیهم فقال: «وجّهُوا هذهِ البیوتَ عن المسجد فأَنّی لا أحلُّ المسجد لِحائِض وَ لا جُنُبٍ» رواه ابودادود و عن ام سلمۀ(ر) قالت: دخل رسول الله(ص) صرحۀ هذا المسجد فنادی بأَعلی صوته: «اِنَّ المسجد لا یَحلُّ لحائِضٍ وَ لا جُنُبٍ» رواه ابن ماجه و الطبرانی – والحدیثان یدلاّن علی عدم حل البٍّث فی المسجد و المکثِ فیه للحائِضٍ والجُنُبِ. 

3. مبحث الجنایۀ: «فرع» فی مذاهب العلماء فی مکث الجنب فی المسجد وعبوره فیه بلا مکث: مذهبنا أنه یحرم علیه المکث فی المسجد جالساً او قائماً اومتردداً او علی ای حال کان متوضأکان او غیره و یجوز له العبور من غیر لبث». مبحث الحیض: «و یحرم حمل المصحف و مسه لقوله تعالی «لا یَمَسُّهُ اِلّا المُطَهَّروُن». و یحرم البث فی المسجد لقوله(ص) لا أُحِلُّ المسجِدَ لِجُنُبٍ وَ لا لِحائضٍ» فأما العبور فانها اذا استوثقت من نفسهاجاز لانه حدث یمنع اللبث فی المسجد فلا یمنع العبورکالجنابه(الشرح) یحرم علی الحائض والنفسآء مَسُّ المصحف و حمله واللبث فی المسجد و کلّ هذا متفق علیه عندنا و تقدمّت أدلته و فروعه الکثیرۀ مبسوطۀ فی باب ما یوجب الغسل. 

4. المطلب السادس: ما یحرم علی الجنب و نحوه – یحرم علی الجنب و الحائض و النفسآء: الأعتکاف فی المسجد اجماعاً و دخول المسجد مطلقاً و لو عبوراً او مجتازاً عندالحنفّیۀ والمالکیَّۀ و اکتفی الشافعیۀ و الحنابلۀ بالنسبۀ للجنب و نحوه بتحریم المکث فی المسجد او التردد فیه لغیر عذر و أبا حوا له عبور المسجد و لو لغیر حاجۀ: لکن اباحۀ عبور المسجد للحائض والنفسآءِ مقیّد بما اِذا أمنت تلویثه، فأن خافت تلویثه منعت و حرم علیها الدخول فیه کالمکث فیه.

5. در کتاب «الفقه علی المذاهب الأربعۀ» مبحث ما یحرم علی الجنب ان یفعله قبل أن یغتسل من دخول مسجد و قرائۀ قرآن – و نحو ذلِک» هیچکدام از مذاهب چهارگانه اهل سنّت حضور زنان را در مسجد در ایّام قاعدگی و یا جنابت جایز ننموده‌اند. و بسیار جای تعجب است که آقایان کمسیون افتاء به این همه احادیث صریح وقطعی توجه ننموده‌اند و به حدیث «ان المؤمن لا ینجس» استدلال کرده‌اند در حالیکه این حدیث هیچگونه اشاره‌ای به مکث و ماندگاری و دخول زنان به مسجد ننموده و ملازمه‌ای هم بین نجس نبودن و ماندگاری و دخول به مسجد وجود ندارد یعنی لازم نیست که نجس نباشد دخول و ماندگاریش در مسجد جایز باشد. زیرا پیامبر اکرم(ص) نجس بودن زنان را علت حرمت دخول و مکث آنان در مسجد در ایام قاعدگی را معرفی نفرموده و ما هم از خود نمیتوانیم علت‌تراشی کنیم.

بدون امتیاز

سایت در قبال نظرات پاسخگو نمی باشد.

1
آزاد (مهمان)
1390/04/30

به نظرمن تنها مشرکان نجسن لذا زن درحال حیض نجس نیست که از آمدن مسجد دراین ایام منع بشه

2
ص.عباسی- مهاباد (مهمان)
1390/04/31

"جنب" و "حائض" مشمول یک حکم نمیشوند چراکه ذایل کردن جنب اختیاری است و با غسل یا سایر دستورات شرعی هر زمان که انسان مجنوب!!بخواهد میتواند خودرا از آن برهاند(پاک کند) اما انسان حائض در مورد رهایی از حیضش صاحب اختیار نیست. لذا جنب نباید آگاهانه یا عامدانه در مساجد(بعضا قبرستانها هم) توقف نماید و او مجبور است در ازاله این پدیده از خود تسریع و نعجیل نماید.اما به گمانم حضور حائض در مسجد برای عبادت(مثل دعا کردن) نادرست اما برای شرکت در مراسمی (مثل سخنرانی کردن یا شنیدن - در مناطقی که عرفا مجالس نرحیم در مساجد برگزار میشوندو.......) بلامانع است. والله اعلم

3
سمیه امینی (مهمان)
1390/05/02

با سلام و تشکر از مقاله مختصر و مفیدتان و تشکر مجدد از مردی که دنبال پاسخ دغدغه های زنان است انشاالله به زودی من هم در این زمینه تحقیقی ارائه خواهم داد چرا که منع قران و سنت حتی برای خواندن قران هنگام قاعده گی محکم و جدی نیست.
باتشکر و ارزوی موفقیت در دنیا و اخرت برای شما

4
بدون‌نام (مهمان)
1390/05/03

دلیل حکم خوف تلویث است چنانچه این خوف نباشد دلیلی بر آن نیست به عبارتی منعی برای حضور نمی ماند

5
ایوب (مهمان)
1390/05/03

با سلام و دست مریزاد به خاطر این مطلب جالب ، می خواستم در این رابطه نظر دوستان را به احادیث زیر جلب نمایم. این جانب در خواست می نماید یک بخش را به جواب سوالات فقهی اختصاص دهید تا خوانندگان از آن بهره ببرند و تحرکی ایجاد شود و فقه ما از این حالت ایستایی بیرون بیاید.

- عائشه رضي الله عنها می¬فرماید: پیامبر (ص )به من گفت:« افعلي ما يفعل الحاج غير ألا تطوفي بالبيت حتى تطهري » متفق عليه .
- در صحيح مسلم ازعائشة رضي الله عنها روایت است که پیامبر(ص) به او فرمود:«ناوليني الخمرة من المسجد » پس گفت:« إني حائض.» پیامبرفرمود:«إن حيضتك ليست في يدك .»

- حديث «لا أحل المسجد لحائض ولا جنب .» از نظر سند صحیح نیست.
- حديث أم عطية رضي الله عنها: از پیامبر(ص) شنید که می-فرمود:«يَخرجُ العواتقُ وذواتُ الخدورِ والحيّض». و در آن «يعتزل الحيض المصلى.» متفق عليه.
ایوب

6
بدون‌نام (مهمان)
1390/05/04

در اهل سنت چهار مذهب بر اساس فتاواي چهار امام اهل سنت وجود دارد و در تمام مواردي كه براي انسان بوجود مي آيد و مي توانند در ابعاد عبادت نقش داشته باشند فتوا صادر شده است و هر چهار امام اهل سنت در اين مورد فتواي صريح دارند و اينكه امروز كميسيوني به نام افتاء فتوائي را مي دهد كه مخالف صريح رأي چهار امام اهل سنت است از آن مواردي است كه ساخته دست گروه هاي سياسي امروزند كه براي كشاندن افراد بيشتر به مساجد و بهره برداري سياسي از آنان حاضرند هر حلالي را حرام و هر حرامي را حلال كنند. زناني كه نمي توانند نماز بخوانند براي شنيدن حرف چه كسي به مسجد خواهند آمد؟ آيا امروز با اين همه امكانات سمعي و بصري و ضبط صدا و تصوير كسي مي تواند از شنيدن و ديدن هر آنچه كه در آن سوي دنيا اتفاق مي افتد بي خبر بماند؟ چه لزومي به حضور افراد فاقد شرايط نماز و عبادت به مساجد وجود دارد كه امروز افرادي را با شك و دودلي به اماكن مقدسه فرستاد كه فلاني در مسجد ميتينگ سياسي گذاشته است؟ تازه امكان آلودن مساجد به جاي خود بماند كه امكان تحريم آمدن زنان به مساجد مي تواند ناشي از اين مسئله باشد. حرفهائي نزنيد كه به سوء برداشت مردم نسبت به سياسي محض بودن تمام گفته ها و اعمالتان گردد.

7
علوی (مهمان)
1397/05/26

من شما که میگی نمیتونه نماز بخونه با توجه به امکانات میتونه تو خونه بشینه سخنرانی گوش بده این دلیل قانع کنندتون واس عدم ورود به مسجده ؟؟شاید طرف هزار تا کار دیگ داشته تو مسجد چون یه جای فرهنگیه ...درضمن این که خانوما تو ایام ضعیف میشن باز دلیل نمیشه که مسجد رفتن واسشون حرام باشه هزار تا کار دیگ تو اون ایام انجام میدن فقط واسه ی مسجد رفتن ضعیف میشن؟ من خودم یه خانومم از بچگی بهم گفتن این کارو نباید انجام بدی ولی هیچکی یه دلیل قانع کنندم نیوورده هنوزم که هنوزه این که همچین احکامی وجود داره راجع به عدم ورود به مسجد یه توهین خیلی بزرگ میدونم یه متنیم قبلا راجع به همین مطلب خونده بودم که وارد کردن کردن چیز نجس تو مسجد تا زمانی که مسجدو نجس نکنه اشکال نداره قدیم چون امکانات بهداشتیو اب کم بوده خانوما کلا اون دوره نمیرفتن مسجد که خدایی نکرده ناخواسته مدیون شن ولی الان با این همه پیشرفت بهداشتی این حکم خیلی دور از عقله

8
بدون‌نام (مهمان)
1390/05/04

همان طور که فرمودند دلیلی موثق مبنی بر تحریم ورود زن حائض به مسجد وجود ندارد باید آیه ای یا حدیث مستندی باشد نه چند دلیلی بی سروته یا اقوال فقهاء که نمی تواند مبنای تحریم و تحلیل قرار گیرد

9
بدون‌نام (مهمان)
1390/05/14

3
با سلام و تشکر از مقاله مختصر و مفيدتان و تشکر بي پايان اصول وعقيده به ما مي گويد مسجد جای پاکی است نه زن نه مردفرقی ندارندوقتی نتونند نمازبخوانند ورود به مسجد هم درست نيست اينو عقل ميگه؛ هم ايجاب مِيکنه يه خورده تامل کنيم تا اينکه سوراخ سنبه بگرديم و جوابيه بيابيم وسنت و منطق رو زير سؤال ببريم

10
بدون‌نام (مهمان)
1396/02/14

الان خیلی از مراسم ختم ممکن است درمساجد برگزارشود فقط صرف نماز خواندن ممکن است به مسجد نرویم

11
بدون‌ نام (مهمان)
1396/04/01

سلام خیلی ببخشید شماکه میگین اینوعقل میگه اگرکسی ختم یکی ازبستگانش باشه وتوی مسجدهم باشه چون نمیتونه نمازبخونه نبایدبره؟؟
واقعامیشه بنظرتون

12
سعدي (مهمان)
1390/05/16

ضمن تقدير با توجه به اينكه همه ي بازديد كنندگان به زبان عربي اشراف كامل ندارند ؛آوردن ترجمه ي روان و كامل متون عربي مي تواند به مفيد و قابل فهم بودن بيشتر مطالب كمك كند

13
کهلیک (مهمان)
1393/07/04

سلام من چندین ساله که دارم در مورد دینی که انتخاب کردم تحقیق میکنم اما در این بین سوالاتی ذهنم رو به خودش مشغول کرده که حتی نمیتونم به راحتی اونها رو مطرح کنم چون افراد بدون تخصص سریعا موضع گیری میکنن و هر کدوم سعی دارن سوال من رو با معلومات کم پاسخ بدن که به نظر من کار خیلی زشتیه اما راجبه حیض زنان و منع ورودشون به اماکن مقدسه هنوز جواب قانع کننده ای پیدا نکردم لطفا من رو راهنمایی کنید